Plantentuin Meise



Carambola
(Averrhoa carambola)

  • Klaverzuringfamilie (Oxalidaceae)
  • Herkomst : Zuid-Amerika, volgens sommige auteurs echter Zuidoost-Azië
  • Waar te zien in de Plantentuin : Kas met de tropische economische planten "Mabundu"

Averrhoa carambola

De vrucht
De carambola of sterappel is een opvallende, gele vrucht. Dwars doorgesneden is ze stervormig met vijf duidelijke armen. De vrucht is stevig en krokant met een aangename fris-zure smaak. Rijpe vruchten kunnen rauw gegeten worden, alhoewel de schil soms spijsverterings-problemen geeft. Vaak worden de vruchten verwerkt in fruitgebak. In Zuid-Oost Azië worden de vruchten ook gebruikt om metalen voorwerpen te reinigen en om vlekken te verwijderen. De vruchten bevatten zeer veel citroenzuur, oxaalzuur en vitamine A. Ze bevatten niet zoveel vitamine C. Een familielid van de carambola, de blimbing (Averrhoea bilimbi) produceert gelijkaardige groene vruchten die gebruikt worden als groente en in chutney's.

De plant
De carambolaboom is een rijkvertakkende kleine boom die ongeveer 6 tot 9 meter hoog wordt. Aan de overhangende takken komen lange, elegante, geveerde bladeren, met kleine ovale deelblaadjes. De lichtrode bloemen, met een paars hart, staan in trosjes in de oksels van de bladeren. Een vijftal jaar na uitzaaien kunnen de jonge bomen vrucht gaan zetten. De planten bloeien het ganse jaar door en dragen continu vruchten. Er zijn echter twee periodes, elk een tweetal maanden, waarin er zeer veel vruchten worden gevormd. De opbrengst is dan ook vrij hoog, 50-300 kg per boom. Dit is één van de reden waarom de carambolaboom op grote schaal geteeld wordt. De markt voor carambola's groeit gestaag.

Teelt
De carambolaboom groeit graag in een klimaat met een uitgesproken droog seizoen. Hij wordt tot in subtropische streken, zoals Israël en Australië geteeld. De plant heeft een uitgesproken voorkeur voor een zure doorlatende bodem en heeft een grote behoefte aan water in het groeiseizoen. De carambolaboom wordt vegetatief vermeerdert door stekken en ook door zaden. De zaadjes in de vruchten die op onze markten verschijnen zijn niet altijd levensvatbaar.

Verwanten
In de bossen van onze streken groeit een kleine verwant van de carambolaboom : de witte klaverzuring (Oxalis acetosella). De blaadjes van dit plantje zijn eetbaar en smaken, net als de carambola, fris zuur. Zowel de blaadjes van de klaverzuring als de carambola bevatten oxaalzuur. Om deze reden mag men er niet teveel van eten.

Literatuur
Brouk, B. Plant consumed by man. 1975 Academic press
Launert, E., 1982 Elseviers Gids van eetbare en geneeskrachtige planten. Elsevier
Pijpers, D., Constant, J.G. & Jansen, K., 1985 Fruit uit alle windstreken. Het Spectrum
Purseglove, J.W. 1968 Tropical crops : Dicotyledons, Volume 2. Longman
Verheij, E.W.M. & Coronel, R.E. (eds) 1991 Plant resources of South-East Asia vol. 2 Edible fruits and nuts Pudoc Wageningen

Voor vragen over een bezoek aan de Plantentuin, contacteer Patrick Bockstael (Tel.: + 32 2 260 09 70).

Plantentuin Meise
Domein van Bouchout
B-1860 Meise