Persbericht

Mabundu, een nieuwe etappe in de renovatie van het Plantenpaleis

april 2003

Mabundu

De derde volledig vernieuwde kas van het Plantenpaleis staat helemaal in het teken van de kinderen. Mabundu, de Congolese naam die de kas meekreeg, betekent rijpe, eetbare vruchten. Hier groeien carambola's en mango's, litchi's en kokosnoten. Hier groeien de tropische planten die we nog nauwelijks uit ons leven kunnen wegdenken. Heeft u ooit de vanille-orchidee gezien? Weet u waar cola vandaan komt? Heeft u wel eens ananas of pinda's zien groeien?

Straffe koffie

Ook koffiestruiken mochten niet ontbreken in deze serre. Koffie is immers een van de meest geliefde dranken in de westerse wereld. Op dit ogenblik zijn er ca. 100 wilde soorten koffie gekend. Maar voor ons bakje troost worden slechts 'arabicakoffie' en 'robustakoffie' op grote schaal gekweekt. In België is er een traditie van botanisch onderzoek van de Centaal-Afrikaanse Flora. Deze traditie vindt zijn oorsprong in ons koloniaal verleden. De Nationale Plantentuin heeft in dit onderzoek steeds een belangrijke rol gespeeld. Na de ontdekking van nieuwe koffiesoorten in het binnenland van Afrika, halfweg de 19e eeuw, ging men al snel inzien dat ook in Congo nieuwe koffiesoorten konden voorkomen. Dit leidde ertoe dat verschillende 'koffiemissies' naar Centraal-Afrika vertrokken. Deze hadden de bedoeling om nieuwe koffiesoorten te ontdekken. Zowel mensen geïnteresseerd in de plantenveredeling als mensen met een meer botanisch georiënteerde interesse gingen in het Congobekken op zoek naar nieuwe soorten koffie. Tot op heden blijft de koffie een onderzoeksonderwerp aan de Nationale Plantentuin van België in Meise. Zo werden tijdens een onderzoeksproject op de Centraal- en West-Afrikaanse koffies recent nog 5 onbekende soorten beschreven.

Goddelijk voedsel

Midden tussen de cola en de koffiestruiken staat er in Mabundu een heuse boom, de cacaoboom. Weinig plantaardige producten zijn zo geliefd bij jong en oud als chocolade. Pralines, chocomelk of hagelslag, in elk huisgezin kan men vandaag wel cacaobereidingen aantreffen. Tot de 19e eeuw was cacao in Europa een luxeproduct dat enkel in adelijke kringen te vinden was. Het was de ontdekkingsreiziger Cortez die voor de koning van Spanje cacao uit Mexico meebracht. Hij had het de Azteken afhandig gemaakt. De cacaocultuur was op dat ogenblik al eeuwen oud. Voor de Azteken en de Tolteken, teelden de Maya's al cacao. Zij maakten uit fijngemalen gekookte cacoazaden gemengd met chilipepers en andere kruiden een bitter drankje dat hen kracht gaf en gezond maakte. Cacao of 'xocoatl', zoals zij het noemden, was immers aan de mens geschonken door de gevederde slangengod 'Quetzalcoatl'. De wetenschappelijke naam van cacao, Theobroma, doet ons nog aan die mythe denken want het betekent letterlijk: 'voedsel van de goden'



Katoen

Planten verschaffen ons niet enkel voedsel, we bouwen ermee, we maker er dingen mee, we kleden ons ermee. Een speciaal hoekje van deze kas staat vol met vezelplanten. T-shirt of jeans, miljarden mensen kleden zich dagelijks met katoen. Archeologische vondsten tonen aan dat katoen 7000 jaar geleden al gebruikt werd om stoffen te vervaardigen. Toch werd katoen pas echt populair vanaf het begin van de 16e eeuw. Het werd toen massaal geteeld door de Indianen en later ook door de Spanjaarden. Het Verenigd Koninkrijk probeerde de katoenexpansie nog tegen te houden door een verbod op katoen in het Gemenebest uit te vaardigen. Men wilde zo de wolindustrie veilig stellen, maar in 1607 kon men de introductie van het 'Witte Goud' in Noord-Amerika niet meer tegenhouden. Vandaag is katoen wereldwijd het meest gebruikte weefsel in de confectie.

Zo beroemd als katoen is, zo ongekend zijn de andere vezelplanten. Kwaliteitspapier, zoals bankbiljetten bevatten vaak rameevezels, afkomstig van een plant die verwant is met de brandnetel. Theezakjes worden vervaardigd van de bladvezels van de vezelbanaan en dan hebben we het nog niet over jutte of sisal gehad.

Malaria en contraceptie

Medicijnen bevatten niet zelden producten die ons door de planten aangereikt worden. Malaria werd eeuwenlang bestreden door kinine, een stof die men uit de bast van de kinaboom extraheerde. Vandaag zijn er synthetische middelen die kinine grotendeels vervangen hebben. De contraceptiepil werd oorspronkelijk gemaakt uit yamswortels, in India en China is dit trouwens nog steeds zo. Het tropisch tuintje dat in Mabundu aangelegd werd laat ondermeer de teelt van de yamswortel zien. Dat planten een immens potentieel in huis hebben toont ook de roze maagdenpalm uit Madagascar. Tot de jaren '50 was dit een betekenisloos plantje. Vandaag wordt hij massaal gekweekt voor zijn actieve stoffen die bij de bestrijding van kinderleukemie gebruikt worden.

Mabundu wil alle zintuigen prikkelen. Felle kleuren, vreemde texturen, de Afrikaanse moestuin, bewegende bladeren of zoete geuren: elke plant biedt een nieuwe ervaring. Mabundu werd speciaal ingericht om groepen kinderen te ontvangen, er is ondermeer een klasje en een zone waar de kinderen de planten mogen aanraken.

Nationale Plantentuin van België
Domein van Bouchout
1860 Meise

alle dagen open vanaf 9 uur


info : 02 260 09 70 - F : 02 260 09 47

___________________________________________________________________